Сярэдняя Азія + Мусульманскі Усход: Кайнатма-шурпа (заправачная шурпа)

Слова «шурпа» (як і чорпа, шорпа, шурба, сорпа, чорба і г. д. — ад Балкан да Азіі), хутчэй за ўсё, паходзіць ад арабскага «شوربة‎‎» (шорба), што перакладаецца проста як «суп».
Ёсць і іншая, персідская, версія: з фарсі падобны па гучанні выраз «шур об» перакладаецца як «салёная вада», альбо «рэзкая вада».
Але слова шурпа/чорба/і г. д. распаўсюдзілася на значна большай тэрыторыі, чым персідская мова фарсі. Таму і версія пра арабскае паходжанне больш папулярная.

Ну а «кайнатма» перакладаецца як «варыць».

Такім чынам, тыповая заправачная шурпа.

Расія: Жульeн з грыбамі (Russian Mushroom Julienne)

Несмотря на то, что во всем мире «жюльeн» (julienne) — способ нарезки овощей тонкой длинной соломкой, по старой советской традиции заведения общепита упрямо называют жюльeном грибы, морепродукты или курицу, запеченую в сметанном соусе. Иногда в старых советских рецептах вместо сметанного соуса встречается бешамель.

Тем не менее, такой вид жюльена на постсоветской территории давно приобрел статус классики.

Грузія: Чакапулі (ჩაქაფული) (бараніна, тушаная ў цыбулі з эстрагонам і кінзой)

Чакапулі (ჩაქაფული), ці, як часам сустракаецца, «чакафулі», у перакладзе азначае «мяса ў пене». Радзімай чакапулі лічыцца Кахеція.

Звычайна робяць вясной, калі шмат свежага эстрагону і іншай зеляніны.

Чакапулі часта гатуюць на Вялікдзень і Гіяргобу – дзень святого Георгія Пераможца, апекуна Грузіі.

Першапачаткова чакапулі гатавалі без віна і рэпкавай цыбулі, проста закладвалі ў рондаль слаямі мяса з зелянінай і зялёнай алычой і тушылі да гатовасці.

Але пазней заўважылі, што рэпкавая цыбуля ўзбагачае смак мяса, а віно робіць яго больш мяккім і духмяным.

Расія: Расольнік маскоўскі

Продкам рускіх расольнікаў з’яўляецца калья́ (націск на «Я»). Назва паходзіць ад фінскага kala – «рыба» – рыбны суп, звараны на агурочным расоле.

Пра даўнюю папулярнасць кальі сведчыць прымаўка: «Дзе калья – там і я».
Альбо вось цытата з «Росписи царским кушаньям» 1610 года: «На блюдо кальи с лимоны, с огурцы, а в неё куря, 10 огурцов, лимон».

Калі калья ператварылася ў расольнік – невядома. Але ў XIX стагоддзі рэцэпт ужо менавіта расольніка быў амаль у кожнай кулінарнай кнізе, прычым маскоўскі фігураваў там як адзін з самых традыцыйных і папулярных.

Класічны расольнік маскоўскі робіцца на базе курынага булёну (можна на трыбухах) і ялавічных нырак (дапушчальна замяніць на свіныя), а таксама белага карэння з зелянінай. І абавязкова запраўляецца яечным льезонам.

Арменія: Калалак (Կոլոլակ) (суп з фрыкадэлькамі)

«Калалак» (Կոլոլակ) так і перакладаецца – «фрыкадэлька».

Акрамя супу, які звычайна называюць проста «калалак», ёсць яшчэ маса галоўных страваў з гэтай назвай, найбольш вядомыя з якіх – калалак шыракскі і калалак гехаркуні.
Можа, як-небудзь і да іх рукі дойдуць…

Англія: Тушаныя бычыныя хвасты (Oxtail Stew)

Першапачаткова рагу з бычыных хвастоў было ежай брытанскага пралетарыяту. Бычыныя хвасты і лакальная гародніна каштавалі капейчыну, а гатаваць страву можна было ў любой печцы.

З цягам часу яна стала лічыцца гурманскай. Доўгае тушэнне робіць мяса сакавітым і далікатным, а соус – густым і духмяным.