У гэтым выпадку «сарока» не мае ніякага дачынення да нашай улюбёнай, адважнай і цікаўнай птушкі, падобнай у палёце да шрубалёта ))
Проста салата паходзіць з Сарокі (Soroca) — вельмі сімпатычнага мястэчка з крэпасцю канца XV стагоддзя ў Рэспубліцы Малдова.
Уласна кажучы, назва супу цалкам адлюстроўвае яго сутнасць і перакладаецца як «певень і цыбуля-парэй».
Кок-а-лікі называюць нацыянальным супам Шатландыі. У гэтай краіне курыны суп з цыбуляй-парэем вядомы аж з XVI стагоддзя – першы такі рэцэпт датуецца яшчэ 1598 годам.
Назва ж кок-а-лікі (Cock-A-Leekie) замацавалася толькі ў XVIII стагоддзі – пад ёй суп і ўвайшоў у кулінарную кнігу Ізабэлы Бітан, вядомай англійскай журналісткі, пісьменніцы і аўтаркі адной з першых кулінарных кніг.
Ёсць версія, што курыны суп з цыбуляй з’явіўся ў Францыі, а да Шатландыі дабраўся ў XVI стагоддзі, дзе рэпкавую цыбулю проста замянілі на гастранамічны сімвал краіны – цыбулю-парэй. Мяркуючы па тэхналогіі прыгатавання, версія гэтая не надта заслугоўвае даверу. І яе НІ Ў ЯКІМ ВЫПАДКУ не варта абмяркоўваць з шатландцамі – гэта як сказаць беларусам, што дранікі прыдумалі ў Расіі.
Тухлінот (Tuhlinott) — гэта лагічны працяг кілатухліда. Абедзьве назвы паходзяць ад выспавай назвы бульбы – «тухлід» (tuhlid). У кантынентальнай Эстоніі яе звычайна называюць «картул» (kartul).
Класіка старой эстонскай кухні – ніякага абсмажвання, усё менавіта варыцца.
Спецыі і зеляніна дакладна ўказаныя – толькі кроп і маяран, што дае вельмі збалансаваны смак.
Кілатухлід (па-эстонску «Killatuhlid») – старажытная страва заходняй Эстоніі, выспаў Саарэмаа, Муху, Хіюмаа і г.д. Ёсць версія, што першапачаткова гэта быў суп, які пазней трансфармаваўся ў рагу з вялікай колькасцю падліўкі.
Вільям Пахлёбкін у рэцэпце кілатухліда адным з інгрэдыентаў назваў смятану. Але на розных кулінарных форумах жыхары эстонскіх выспаў кажуць, што ні пра якую смятану ў кілатухлідзе яны не ведаюць і ведаць не хочуць. Паверым менавіта ім.
Свініна, бульба, вада і соль. Бадай самы просты рэцэпт у свеце.
Эзагелін перакладаецца як «Эза-нявеста».
Паводле легенды, на пачатку ХХ ст. у Анатоліі, у вёсцы Дакуз’ёл недалёка ад Газіянтэпу, жыла дзяўчына Эза. Усе вандроўнікі, праязджаючы праз вёску, захапляліся яе прыгажосцю. Але сужэнскага шчасця знешнасць ёй не прынесла: першы муж Эза, якога яна вельмі кахала, абыходзіўся з ёй жорстка і аддаваў перавагу іншай кабеце. У выніку яны развяліся.
З другім мужам Эза паехала ў Сірыю, дзе жыла ў жабрацтве, са злоснай свякрухай, а потым наогул захварэла і памерла, бо грошай на лекараў не было.
Эза стала турэцкай легендай, а яе прыгажосць і каханне да мужа дагэтуль апяваюць і аплакваюць у народных песнях і папулярных фільмах.
Ну а рэальную Эза звалі Зёхрэ Бозгеік (Зёхрэ перакладаецца як Венера). Нарадзілася яна ў 1909 годзе, у 1936 пераехала ў Сірыю, нарадзіла дзевяць дзяцей і памерла ад сухотаў у 1950-х. Вядома таксама, што адна з дачок Эза, 71-гадовая Джэліле Бозгеік, вярнулася ў родны Газіаянтэп у 2013, ратуючыся ад грамадзянскай вайны.
Пры чым тут суп? Адны кажуць, што легендарная Эза варыла яго, каб залагодзіць свякроўку, іншыя – что проста грошай было мала, вось і гатавалі «сірочы супчык». Цяпер суп Эзагелін традыцыйна падаюць нявестам на вяселлі, а ў некаторых рэгіёнах яго мае зварыць сама нявеста – каб быць каханай і шчаслівай і не паўтарыць гісторыі Эза.
Паводле легенды, камамбер з’явіўся ў Нармандыі дзякуючы фермершы Мары Арэль з горада Камамбер. У часе Вялікай французскай рэвплюцыі яна нібыта выратавала ад смерці святара з Бры, які адмовіўся прысягаць на вернасць новастворанай Першай французскай рэспубліцы. На знак падзякі ён адкрыў ёй сакрэт прыгатавання камамберу.
А вось згодна з гісторыяй, сапраўдным традыцыйна лічыўся толькі камамбер з НЕпастэрызаванага малака нармандскіх кароў і сырнага грыба Penicillium camemberti. Ён атрымаў французскі сертыфікат кантролю сапраўднасці паходжання, і цяпер на ім пішуць «Camembert de Normandie».
А вось камамбер з ПАстэрызаванага малака нармандскіх кароў не мае такога сертыфіката, і на ім напісана «Fabriqué en Normandie». Даўнія спрэчкі пра тое, ці варта лічыць сапраўдным такі «пастэрызаваны» камамбер, падыходзяць да завяршэння. Еўрапейскія эксперты сыходзяцца ў меркаванні, юшто новыя штамы сырнага грыба Penicillium camemberti робяць смакі сыроў з непастэрызаванага і пастэрызаванага малака практычна неадрознымі. І таму хутка абодва віды будуць лічыцца сапраўднымі камамберамі і маркіравацца як «Véritable Camembert de Normandie».
Найлепш для запякання выкарыстоўваць які-небудзь з гэтых вышэйзгаданых камамбераў, бо танныя падробкі часам проста НЕ ПЛАВЯЦЦА.
Мастава (мастоба, мастаба) – абсмажвальны суп, які часам называюць «суюк ош» («вадкі плоў»). Адразу ясна, да чаго імкнемся ))
Галоўнае адрозненне ад кавурмы-шурпы – рыс, бо ў шурпе яго быць не можа. Плюс дробная нарэзка кампанентаў, неўласцівая ўзбекскім супам.
Ну і, безумоўна, гатаваць ўсё гэтае хараство трэба ў казане. У адсутнасць казана зробім у воку (wok). Калі будзе дом у сабарбіі і казан – будзе нагода паўтарыць.
My Pocket CookBook 