Слова «vinaigrette» – гэта памяншальная форма французскага слова «vinaigre», альбо «воцат». Прасцей кажучы, у перакладзе – нешта тыпу «воцацік».🥹
Гісторыкі сцвярджаюць, што соус з сумесі воцату і расліннага алею ведалі яшчэ ў старажытным Егіпце.
Тым не менш, найбольшы распаўсюд гэты соус атрымаў у XIX стагоддзі – тады яго называлі проста «французская заправа».
У класічнай французскай кухні соус вінегрэт выкарыстоўваецца як заправа для салатаў альбо як соус для падкрэслівання смаку гародніны: напрыклад, цыбулі-парэю альбо артышоку: нарэзаў, спырснуў – і ўжо значна смачней.
- вінны воцат – адна частка з чатырох (1/4)
- аліўкавы алей – тры часткі з чатырох (3/4)
- соль, перац
Гэта класічныя французскія прапорцыі – «адзін да трох». Хаця некаторыя французскія кухары, калі трэба падкрэсліць кіслінку, змешваюць і «адзін да аднаго». Ну а чым бліжэй да Міжземнага мора, тым больш прапорцыя ссоўваецца ў бок аліўкавага алею – аж да «адзін да пяці-шасці».

Соль і перац распусціць у вінным воцаце:

Затым павольна, па кроплі, увесь час узбіваючы венчыкам альбо блендэрам, уліць раслінны алей і ўзбіваць да атрымання эмульсіі.

У выніку маем базавы соус вінегрэт:

У базавы соус, у залежнасці ад пажаданага выніку, дадаюць (спіс у парадку папулярнасці):
- гарчыцу
- цукар альбо кляновы сіроп
- соус ворчэстар
- чабор, размарын, арэгана, мяту і іншыя травы
- дробна насечаную зеляніну (зялёная цыбуля, пятрушка, эстрагон, кроп і г. д.)
- дробна насечаную цыбулю (лепш шалот)
- часнок
- звараны ўкрутую яечны жаўток
- кіслая садавіна (яблык, апельсін альбо лімон)
- каперсы
- арэхі
- мёд
- і г. д.
Часам воцат замяняюць на цытрынавы альбо лаймавы сок.
Ёсць яшчэ варыянт «бальзамічны вінегрэт» – на основе бальзамічнага воцату.
☝️Можна камбінаваць розныя віды алею і воцату, каб атрымаць розныя прысмакі: напрыклад, цыбульны воцат і гарбузовы алей. Таксама выдатна пойдуць сюды араматызаваныя, настоеныя на травах алеі і воцаты.
Асноўная прымяненне – салаты, гародніна і рыбныя стравы. Часам выкарыстоўваюць як марынад.
Падобныя соусы вядомыя ва ўсім свеце – яны адрозніваюцца відамі алею і воцату, а таксама дадаткамі.
Гэтак, у Кітаі і Японіі выкарыстоўваюць кунжутны алей і рысавы воцат.
У Паўднёва-Усходняй Азіі – алей рысавага вотруб’я і белы рысавы воцат з сокам лайму. Дадаюць арэхі і чылі перац.
У ЗША ў вінегрэт могуць дадаць розную садавіну і нават сыр – пармезан ці з блакітнай цвіллю.
Ну а ў Бразіліі ёсць соус «вінагрэтэ» – яго робяць з аліўкавага алею і воцату, а потым навальваюць кучу дробна насечанай цыбулі і памідораў, а часам яшчэ і балгарскага перцу. Атрымліваецца падобна да мексіканскага «піка-дэ-гая».