Ёсць два меркаванні адносна паходжання назвы: «сялянка» – у сэнсе сельская страва, і «салянка» – таму што там саленні.
У «Дамастроі» 1547 года ёсць згадка вызначэння «салянка», але спрэчкі працягваюцца. Дыскутуюць пра тое, менавіта такая салянка там згадваецца ці ўсё ж нейкая іншая.🙃
У любым выпадку, па сваёй ідэі салянка – штосьці паміж капустай («щами») і расольнікам. Ад капусты – ўласна капуста і смятанная заправа, ад расольніка – саленні.
- рыба – 300 г (пажадана і чырвоная, і белая, а добра, калі ёсць яшчэ і вэнджаная – чым больш гатункаў, тым лепш)
- рыбныя косткі/плаўнікі для булёну (чым больш, тым лепш)
- капуста – 300-400 г
- цыбуля рэпкавая – 2 сярэдніх
- агуркі салёныя/марынаваныя – 3-4 сярэдніх
- каперсы – 1 ст. л.
- масліны – 1 ст. л.
- бульба – 3-4 сярэдніх
- тамат-паста – 1 ст. л.
- сметанковае масла – 1 ст. л.
- воцат – 1 ст. л.
- цукар – 1 ст. л.
- мука – 1 ст. л.
- цытрына – пару дзелек
- зеляніна (кроп, пятрушка) – пучок
- соль, перац, спецыі (чорны перац, папрыка, базілік, маяран, кроп сушаны, часнок сушаны, пятрушка сушаная)
Рыбныя косткі/плаўнікі заліць халоднай вадой:
Зварыць моцны булён з рэпкавай цыбуляй, лаўровым лістом, чорным і англійскім перцам і каліўцамі кропу.
Гатовы булён працадзіць.
Капусту нашаткаваць:
У рондлі з тоўстым дном распусціць вяршковае масла, засыпаць нашаткаваную капусту, уліць крыху булёну (можна і вады), перамяшаць і тушыць на павольным агні хвілін 40:
Цыбулю дробна нарэзаць і пасераваць да залацістага колеру:
Палову цыбулі перакласці да капусты.
Дадаць воцат, цукар, соль, перац:
Усё перамяшаць і тушыць яшчэ 20 хвілін.
У рэшткі цыбулі дадаць тамат-пасту і абсмажваць яшчэ пару хвілін:
Усыпаць лыжку мукі і абсмажваць яшчэ хвіліну-другую.
Рыбу нарэзаць на кавалкі крыху менш за грэцкі арэх, бульбу – на кубікі.
Салёныя агуркі парэзаць на кубікі і прыпусціць у невялікай колькасці вады, у суп перакладваць толькі агуркі.
☝️Калі салёныя агуркі не прыпусціць, суп будзе залішне кіслым і мець злёгку «бочкавы» пах.
Марынаваныя агуркі прыпускаць не трэба:
Пакласці ў булён нарэзаную на кубікі бульбу і кавалкі рыбы і варыць прыкладна да паўгатовасці бульбы.
Пакласці ў булён агуркі, каперсы, масліны, дадаць рэшткі пасераванай цыбулі, варыць на працягу 10-15 хвілін на слабым агні.
Затым у рондаль дадаць тушаную капусту, спраўдзіць соль, дадаць спецыі.
Даць настаяцца.
Падаваць з дзелькамі цытрыны, дробна насечанай зелянінай і смятанай:
Салянка павінна быць даволі густой.
У некаторых рэцэптах бульбу папярэдне абсмажваюць разам з цыбуляй.
Часам капусту да салянкі не дадаюць.
Замест таматнай пасты ў некаторых рэцэптах дадаюць пару-тройку аблупленых дробна насечаных памідораў альбо нават слоік кансерваваных таматаў.
Можна дадаць сушаныя альбо вяленыя таматы.
Салянка таксама можа быць мясной ці грыбной.
Бульба і памідоры ў салянцы з’явіліся толькі ў канцы XVIII – пачатку XIX стагоддзя, а каперсы і масліны – яшчэ пазней.
My Pocket CookBook 